۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶- انجمن اروپایی مطالعه دیابت (EASD) نخستین دستورالعمل عملکرد بالینی مبتنی بر شواهد خود را در مجله Diabetologia منتشر کرد که بر ارزیابی و مدیریت «دیسترس دیابت» (Diabetes Distress) در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۱ یا نوع ۲ تمرکز دارد.
انتشار این دستورالعمل، به رسمیت شناختن رسمی این موضوع است که حمایت از افراد در مواجهه با بار عاطفی دیابت، بخشی حیاتی از مراقبتهای بالینی محسوب میشود. این دستورالعمل، «بیانیههای عملکرد مطلوب» را برای ارزیابی روتین دیسترس دیابت[1]، به همراه توصیههای مبتنی بر شواهد برای مدیریت آن تدوین کرده است.
هشت بیانیه عملکرد مطلوب تأکید میکنند که متخصصان مراقبتهای بهداشتی باید در هر جلسه مشاوره، جنبههای عاطفی دیابت را به عنوان بخشی جداییناپذیر از مراقبتهای بیمارمحور مطرح کنند. آنها باید با استفاده از سوالات باز و ابزارهای ارزیابی معتبر و قابل اعتماد، در مورد دیسترس دیابت پرسش و آن را ارزیابی کنند. پایش منظم (حداقل سالانه یک بار) به عنوان بخشی از چرخه سالانه مراقبت، و همچنین در طول رویدادهای مهم زندگی یا تغییرات در روند درمان، توصیه میشود.
یافتهها باید در یادداشتهای بالینی ثبت شده و بهطور شفاف با فرد مبتلا به دیابت در میان گذاشته شود. در صورت شناسایی دیسترس، متخصصان باید با بیمار برای تعیین گامهای بعدی برنامهریزی مشترک داشته باشند و اطمینان حاصل کنند که حمایتهای پیگیریشده، شخصیسازیشده و بیمارمحور است. متخصصان درگیر در مراقبت از بیماران دیابتی باید صلاحیت ارائه حمایتهای روانشناختی به افرادی که دچار دیسترس دیابت هستند را داشته باشند و بدانند که در صورت نیاز، چگونه از حمایتهای تخصصی کمک بگیرند.
توصیههای مبتنی بر شواهد از بهکارگیری مداخلات روانشناختی و آموزش های روانشناسی (Psychoeducational) برای کاهش دیسترس دیابت حمایت میکنند؛ با این تفاوت که راهنماییهای خاص بسته به نوع دیابت و دسته مداخله متفاوت است.
برای بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۱، استفاده از سیستم پایش مداوم گلوکز (CGM) و تحویل خودکار انسولین (AID)، نسبت به سایر روشهای پایش گلوکز یا تزریق انسولین، برای کاهش دیسترس دیابت توصیه میشود؛ اما شواهد فعلی از استفاده از فناوریهای پیشرفته برای کاهش دیسترس دیابت در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ حمایت نمیکنند.
اگرچه هنوز شکافهایی در تحقیقات وجود دارد، اما این دستورالعمل بر ارزش حمایتهای ساختاریافته - از درمانهای روانشناختی گرفته تا حمایتها همتایان(افرادی که از نظر تجربه زیسته یا وضعیت اجتماعی با فرد مشابه هستند) و مداخلات مبتنی بر فناوری - در کاهش بار عاطفی زندگی با دیابت تأکید میکند.
نقاط عطفی در مراقبت از دیابت
انتشار این دستورالعمل، نقطه عطفی در نحوه شناسایی و رسیدگی به چالشهای عاطفی زندگی با دیابت است. در حالی که پیشرفتهای بزرگ در درمان و فناوری، مراقبتها را متحول کرده است، بسیاری از افراد همچنان با بار عاطفی و روانی قابلتوجهی در مدیریت تقاضاهای بیوقفه این بیماری دست و پنجه نرم میکنند.
پروفسور جِین اسپایت، مدیر مرکز تحقیقات رفتاری دیابت در استرالیا و رئیس هیئت تدوین دستورالعمل، اظهار داشت: «امیدواریم این دستورالعمل، متخصصان را به اهمیت ارزیابی روتین و رسیدگی به بار عاطفی زندگی با دیابت متقاعد کند و در نهایت منجر به بهبود مراقبتهای بالینی و پیامدهای درمانی در میان بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۱ و ۲ در اروپا و فراتر از آن شود.»
پروفسور ریچارد هولت، از دانشگاه ساوتهمپتون بریتانیا و رئیس مشترک هیئت تدوین، گفت: «ما مفتخریم که EASD دیسترس دیابت را به عنوان تمرکز نخستین دستورالعمل بالینی مبتنی بر شواهد خود انتخاب کرده است. این تصمیم تأیید میکند که سلامت عاطفی برای افراد مبتلا به دیابت، به اندازه سلامت جسمانی اهمیت دارد.»
دکتر Michelle Law، استاد دانشگاه اکستر که دیابت نوع ۱ مبتلا می باشد، گفت: «متخصصان گاهی دیسترس دیابت را با افسردگی اشتباه میگیرند. اما این دو متفاوت هستند؛ این احساسات بهطور خاص مربوط به مدیریت وضعیتی است که هرگز به ما استراحت نمیدهد و بیشتر اوقات در تنهایی با آن دست و پنجه نرم میکنیم. ما به تغییر رویکرد متخصصان نیاز داریم؛ سلامت روان از سلامت جسم جدا نیست و مستقیماً بر یکدیگر تأثیر میگذارند.»
پروفسور فرانچسکو جورجینو، رئیس انجمن اروپایی مطالعه دیابت، افزود: «علیرغم پیشرفتهای عظیم در درمانها و فناوریها، بار عاطفی دیابت کاهش نیافته، بلکه برای بسیاری افزایش یافته است. این دستورالعمل این واقعیت را به رسمیت میشناسد و به ما یادآوری میکند که مراقبت خوب از دیابت باید هم سطح گلوکز و هم تجربه زیسته از مدیریت این بیماری را پوشش دهد.»
تدوین دستورالعمل و جامعیت آن
این دستورالعمل که مطابق با استانداردهای بینالمللی (از جمله روششناسی GRADE) تدوین شده، بازتابدهنده رویههای استاندارد عملیاتی EASDاست. افراد دارای تجربه زیسته از دیابت نوع ۱ و ۲ از همان ابتدا به عنوان اعضای فعال در هیئت تدوین حضور داشتند تا اطمینان حاصل شود که دستورالعمل کاملاً با نیازهای واقعی و اولویتهای بزرگسالان مبتلا به دیابت همسو است.
پیادهسازی و انتشار
اجرای موفق این دستورالعمل مستلزم آموزش، حمایتهای سطح سیستمی و ادغام در مراقبتهای روتین بالینی است. EASD از طریق انتشار متن با دسترسی آزاد و ارائه خلاصهها به زبان ساده برای عموم مردم، از انتشار آن حمایت میکند.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2026-09-guidance-diabetes-distress-glucose-adults.html